|
ويژگيهاي جغرافيايي و تاريخي شهرستان نقده :
نقده بر اساس دلايل و شواهد زياد بعلت وجود زمينهاي حاصلخيز و موقعيت نظامي
آن ايجاد شده است . اين شهرستان مقصد مهاجرت و سكونت اقوام مختلفي مانند
آشوريها، كردها و تركان بوده است . تا اينكه طايفه قره پاپاق يعني كلاه
سياه كه در زمان فتحعلي شاه از قفقاز به ايران مهاجرت كرده بودند در جلگه
وسيع سلدوز (سلدوز نامي قديمي و اسم قبيلهاي از مغولهاست) مسكن گزيدند و
آثار باستاني فراواني در تپه و روستاي حسنلو در 12كيلو متري شمال شرقي نقده
كشف شده است بطوري كه مردگان در حالت چمباتمه به خاك سپرده ميشدند.
سفالهاي زيادي نظير قوريها، جام ها و ظروف ديگري با نقشهاي زيبا يافت شده
است كه نشان ميدهد اين تمدنها به 2000 سال پيش از ميلاد مسيح بر مي گردند
(تمدن تپه حسنلو به 7 قرن پيش از ميلاد مسيح برميگردد) و مربوط به طوايف
مانا بوده است. تريرلوس از قبور سلاطين مسيحيت و سكائي در شمال جلگه نقده و
متعلق به نيمه هزاره قبل از ميلاد است . دژ باستاني قلات گاه در شمال نقده
مربوط به 900 سال قبل از ميلاد مسيح مي باشد .
ويژگي هايي سياسي و اداري شهرستان نقده :
شهرستان نقده در 100 كيلو متري جنوب و جنوب شرقي مركز استان آذربايجان غربي
بين شهرستانهاي اروميه، اشنويه، پيرانشهر و مهاباد واقع گرديده است و از
شمال به درياچه اروميه محدود ميگردد. اين شهرستان داراي دو بخش به نامهاي
محمديار و مركزي است و چهار دهستان دارد. بخش محمد يار با دهستانهاي المهدي
و حسنلو و بخش مركزي با دهستانهاي بيگم قلعه و سلدوز است.
تقسيمات شهرستان نقده به تفكيك بخش و دهستان : 1379
نام مركز
|
تعداد روستا
|
نام
بخش / دهستان |
خالي از سكنه
|
داراي سكنه
|
جمع
|
نقده
|
ـ
|
96
|
96
|
087/1050
|
كل شهرستان
|
محمديار
شهرك مهدي
حسنلو
|
ـ
ـ
ـ
|
37
17
20
|
37
17
20
|
221/483
868/215
353/222
|
محمد يار
المهدي
حسنلو
|
بيگم قلعه
بيگم قلعه
ميرآباد
|
ـ
ـ
ـ
|
59
31
2
|
59
31
28
|
866/611
927/394
939/216
|
مركزي
بيگم قلعه
سلدوز
|
ويژگيهاي جغرافيايي طبيعي شهرستان نقده :
ـ موقعيت، حدود وسعت شهرستان نقده :
شهرستان نقده با وسعت 087/1050 كيلومتر مربع حدود 67/2 درصد از استان را به
خود اختصاص داده است. اين شهرستان در محدوده ارتفاعي 1000 تا بيش از 2000
متر از سطح دريا قرار گرفته و شيب متوسط وزني آن 10 درصد محاسبه گرديده
است. جمعيت مركز شهرستان 64807 نفر و جمعيت شهرستان 162228 نفر ميباشد. و
در مختصات جغرافيايي َ22 و ْ45 طول شرقي و ً57 ,
ْ36 عرض شمالي از نصفالنهار گرينويچ قرار گرفته است.
ـ كوههاي شهرستان نقده :
شهرستان نقده با توجه به موقعيت خاص توپوگرافي در جلگه واقع شده است و
تپههاي با ارتفاع كم كه پايكوه سلسله جبال زاگرس در منطقه اشنويه را
تشكيل ميدهند. كوههاي مهم شهرستان نقده عبارتند از : كوه قره داغ با
ارتفاع 1652 متر سلطان يعقوب با ارتفاع 2149 متر و كوه بابا حسن، كاني رش
سرشاخان، كوه خرنگ، قلعه ماران.

منظرهايي از دامنههاي كوه قره داغ
ـ دشت شهرستان نقده :
دشت نقده در جنوبغربي درياچه اروميه واقع شده است. عمدهترين محدوده اراضي
قابل كشت آبي در اين دشت مربوط به سطح آب زيرزميني, زهكشي و مسائل مربوط به
جنس خاك است. محصولات عمده زراعي دشت نقده در كشت آبي گندم وجو و در كشت
ديم نيز گندم و جو و حبوبات ميباشد. منابع تأمين آب سطحي دشت رودخانه
گدارچائي كه از ارتفاعات دالانپر و بزسينا در مرز ايران و عراق سرچشمه
گرفته و پس از آبياري نمودن مزارع دشت اشنويه وارد دشت نقده ميگردد. اين
رودخانه در طول دشت جريان دارد و از شمال شهرستان نقده سپس از جنوب محمد
يار عبور كرده و در انتها به شورهزار جنوب درياچه اروميه وارد ميشود و
شاخههاي فرعي ديگري درمسير وارد گدارچائي ميشوند و جريان آب فصلي دشت را
تأمين مينمايند.
ـ دره هاي شهرستان نقده :
دره زيباي گدار كه از شمال شهرستان نقده و جنوب محمد يار واقع شده و
رودخانه گدار در آن جاري است به لحاظ خوش آب و هوايي و باغات سواحل رودخانه
مورد توجه و استفاده افراد خسته از كار روزمره و محيط كسالتآور شهري در
روزهاي تعطيل سال قرار ميگيرد.

ـ منابع آب
شهرستان نقده :
منابع آب شهرستان نقده در 3 بخش عمده آبهاي سطحي (رودها)، آبهاي زير زميني
(چشمه ها, قنا ت, چاهها) و آبهاي راكد (سدها, تالابها, درياچهها) بررسي
مينمائيم.
ـ آبهاي سطحي شهرستان نقده :
ـ رودخانهها :
در شهرستان نقده تنها رودخانه گدار جاري است، بطوريكه در بخش منابع آب
شهرستان اشنويه ذكر گرديده اين رودخانه از ارتفاعات مرزي ايران و عراق
سرچشمه ميگيرد و پس از عبور از دشت اشنويه وارد درياچه اروميه ميگردد،
جريان اين رودخانه در جهات غربي و شرقي است، ميزان آب آن بر حسب فصول مختلف
فوقالعاده تغيير مييابد.
ـ
رودخانه گدار :
اين رودخانه يكي از رودخانههاي دائمي شهرستان نقده بوده و از ارتفاعات
مرزي ايران و عراق سرچشمه ميگيرد و پس از دريافت شاخههاي متعدد از دشت
اشنويه عبوركرده و وارد دشت نقده ميگردد، در اين دشت قسمتي از آب رودخانه
توسط كانال احداث شده توسط آب منطقهاي استان آذربايجان غربي وارد سد حسنلو
(تالاب حسنلو) شده و بقيه در مسير اصلي رودخانه و پس از گذشتن از محمديار و
جاده اروميه، مهاباد و روستاهاي درگه سنگي، گرده قيط و مميند از محل
نيزارهاي گرده قيط و مميند و پاي كوه بوغه داغ وارد باتلاق جنوبي درياچه
اروميه ميگردد و وسعت حوزه آبريزي رودخانه گدار 2103 كيلومتر مربع و
مجموعه آبدهي سالانه 9/237 ميليون متر مكعب برآورد گرديده است.
|